بشقاب غذای سالم و سیاره زمین1

رژیم‌های غذایی ما، سلامت انسان را به محیط زیست پیوند می‌دهد. در طی 50 سال گذشته، شاهد افزایش تولید غذا در دنیا بودیم که به بهبود امید به زندگی و کاهش گرسنگی، میزان مرگ و میر نوزادان و کودکان و فقر جهانی کمک کرده است. با این حال، اکنون با تغییر رژیم‌های غذایی به سمت غذاهای ناسالم‌، به نظر می‌رسد این مزایا از مسیر اصلی خود منحرف شده و شتابان به سمت نابودی زمین حرکت کرده است.
رژیم‌های غذایی ما، سلامت انسان را به محیط زیست پیوند می‌دهد. در طی 50 سال گذشته، شاهد افزایش تولید غذا در دنیا بودیم که به بهبود امید به زندگی و کاهش گرسنگی، میزان مرگ و میر نوزادان و کودکان و فقر جهانی کمک کرده است. با این حال، اکنون با تغییر رژیم‌های غذایی به سمت غذاهای ناسالم‌، به نظر می‌رسد این مزایا از مسیر اصلی خود منحرف شده و شتابان به سمت نابودی زمین حرکت کرده است.
همانگونه که غذاهای مختلف بر سلامت ما تأثیر می‌گذارند، بر محیط زیست و به طور کلی سیاره ما نیز می‌توانند اثر داشته باشند. تاکنون درباره بشقاب غذای سالم بسیار شنیده‌ایم. همانگونه که در شکل زیر می‌بینید، بشقاب غذای سالم، ترکیبی متناسب از انواع غذاها در یک وعده غذایی از گروه‌های غذایی مختلف مانند نان و غلات، گوشت و حبوبات، میوه‌ها و سبزیجات و شیر و لبنیات را به ما معرفی می‌کند که می‌توانند در حفظ سلامت و پیشگیری از بسیاری از بیماری‌ها به ما کمک کنند. اما هر یک از این غذاهایی که ما مصرف می‌کنیم، بر روی زمین ردپایی به جای می‌گذارد که بر سلامت یا نابودی آن تأثیر دارد. تأثیرات محیطی یا ردپای غذا، یعنی؛ غذایی که می‌خوریم یک بشقاب سالاد یا یک ساندویج همبرگر یا یک عدد نیمرو در وعده صبحانه ما، چه تأثیری بر محیط زیست و رفاه حیوانات، کشاورزان و کارگران غذا و مزرعه و بهداشت عمومی در سطح دنیا دارد و چه مقدار آب برای تولید آن مصرف شده و چه مقدار دی اکسید کربن در طی فرایند تولید ان به فضا منتشر شده است.

 


 
 

غذاهای حامی سلامت سیاره

دانشمندان دریافته‌اند، برخی از این غذاها بهبود دهنده رشد و پرورش زمین و برخی دیگر، تهدید کننده سلامت آن هستند. مثلاً برای تولید پروتئین‌های حیوانی به مزارع بزرگتر و مصرف آب بیشتر نیاز است و در عین حال، به ازای تولید این محصولات، گازهای بیشتری به جو منتشر می‌شود. این موضوع یکی از نگرانی‌های بسیاری از دانشمندان حوزه غذا و محیط زیست در مورد نابودی زمین است.
بنابراین، با توجه به این که سیاره ما در معرض آسیب بسیار و نابودی قرار دارد، بد نیست علاوه بر اندیشیدن به سلامت خود به سلامت سیاره خود نیز بیندیشیم و به دنبال چاره‌ای باشیم تا علاوه بر بقای خود، مادرِ زمین‌مان را نیز از خطر نابودی نجات دهیم. رژیم غذایی سلامت سیاره (Planetary Health Diet)، همان چاره‌ای است که شاید هر یک از ما می‌توانیم انجام دهیم تا به یاری زمین بشتابیم.

حفظ محیط زیست و بشقاب غذای سالم


رژیم‌های غذایی ما، سلامت انسان را به محیط زیست پیوند می‌دهد. در طی 50 سال گذشته، شاهد افزایش تولید غذا در دنیا بودیم که به بهبود امید به زندگی و کاهش گرسنگی، میزان مرگ و میر نوزادان و کودکان و فقر جهانی کمک کرده است. با این حال، اکنون با تغییر رژیم‌های غذایی به سمت غذاهای ناسالم‌، به نظر می‌رسد این مزایا از مسیر اصلی خود منحرف شده و شتابان به سمت نابودی زمین حرکت کرده است.
با افزایش شهرنشینی کشورها و بالاتر رفتن سطح درآمد، رژیم‌های غذایی سنتی که معمولاً سرشار از غذاهای گیاهی با کیفیت و از منابع غذایی بومی منطقه بود، به سمت غذاهای جدید و الگوی غذایی غربی گرایش پیدا کرده است که بیشتر شامل؛ غذاهای آماده و فراوری شده، پرچرب و شیرین، فست فودها و سرشار از محصولات حیوانی است. این سبک رژیم غذایی علاوه بر این که تأثیرات منفی بسیاری بر سلامتی بشر دارد، یک الگوی غذایی پایدار محسوب نمی‌شود و سبب از بین رفتن تنوع زیستی، آلودگی‌های محیط زیست و تغییرات فاحش در استفاده از زمین و آب می‌شود.


کدام غذاها در تغییرات اقلیمی موثرترند 


در مقایسه با غذاهای گیاهی، تولید غذاهای حیوانی به ویژه گوشت گاو، سبب افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌شود. علاوه بر این، هر چه تقاضا برای تولید غذاهایی حیوانی بیشتر شود، لازم است زمین‌های بیشتری در اختیار تولید دام قرار گیرند، در نتیجه جنگل‌های بیشتری نابود می‌شوند، گونه‌های بیشتری منقرض شده و منابع آب شیرین بیشتری آلوده یا تخریب می‌شوند.

رژیم غذایی سلامت سیاره‌ای

رژیم غذایی سلامت سیاره (Planetary Health Diet) یکی از راهکارهای کاهش آسیب به سیاره زمین است. این برنامه غذایی در سال 2019 توسط کمیسیون EAT-Lancet مطرح شد. این رژیم غذایی که برای دستیابی به اولین اهداف علمی جهان به منظور ایجاد و حفظ سیستم‌های غذایی سالم و پایدار طراحی شده، دارای محدود مصرف مشخص روزانه هر گروه غذایی است. این الگوی غذایی حاوی غذاهای گیاهی متنوع با کیفیت بالا و مقدار کمی غذای حیوانی، غلات تصفیه شده، قندهای اضافه شده و چربی‌های ناسالم است و به گونه‌ای طراحی شده تا نسبت به شرایط محلی، فردی، سنت‌ها و تنظیمات غذایی انعطاف پذیر باشد.
این رژیم غذایی علاوه بر این که به سلامت سیاره زمین کمک می‌کند، در عین حال به تأمین غذای جمعیت در حال رشد دنیا که تا سال 2050 به 10 میلیارد نفر خواهد رسید، کاهش ضایعات مواد غذایی و کاهش مرگ و میر ناشی از بیماری‌ها منجر می‌شود. مطالعات مدل سازی نشان می‌دهند، این رژیم غذایی می‌تواند سالانه سبب کاهش 9/10 تا 6/11 میلیون مورد مرگ زودرس یا به عبارت دیگر کاهش 19 تا 6/23 درصد میزان مرگ و میر کنونی بزرگسالان شود.

رژیم غذایی سلامت سیاره چگونه است؟

در مقایسه با رژیم غذایی کنونی، میزان گوشت قرمز و شکر در رژیم غذایی سلامت سیاره، تا 50 درصد کمتر می‌شود، در حالی که مصرف میوه، آجیل، سبزیجات و حبوبات باید دو برابر شود. هرچند لازم است این تغییر با موقعیت‌های کنونی و بومی هر منطقه نیز هماهنگ و متناسب شود. مثلاً، مقدار مصرف گوشت قرمز در کشورهای آمریکای شمالی در حال حاضر تقریبا 6.5 برابر مقدار توصیه شده است، در حالی که میزان مصرف گوشت قرمز در کشورهای جنوب آسیا، فقط نیمی از مقدار توصیه شده است.
بدون تردید، ایجاد تغییر بنیادی در سیستم جهانی غذایی نیازمند همکاری بخش‌ها و سطوح مختلف است و به یک تعهد بین‌المللی و ملی نیاز دارد. در این تغییر بنیادین، از دولت‌ها و سیاست گذاران گرفته تا بازاریان، صنعت، رسانه‌ها، موسسات آموزشی، کشاورزان، آشپزها، پزشکان، مشاوران تغذیه و مصرف کنندگان، همگی، نقش مهمی در این تحول بزرگ غذایی دارند.

منبع: https://www.hsph.harvard.edu








 
نام نویسندهعالمه حریری فر
کلمه های کلیدیتغییرات اقلیمی, امنیت غذایی, کشاورزی ارگانیک ,بشقاب سالم غذایی
تاریخ ثبت1400/02/19




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com