تشکیل خانه شیر ایران باید ها و نباید ها

برای افزایش مصرف شیر تلاشی ملی ومشترک لازم است

در روز ها يی که گذشت به مناسبت روز جهانی شیر(11 خرداد) مطالب زیادی در مورد مشکلات صنایع شیر، وضعیت اقتصادی دامداریها، قیمت فراورده هاي لبنی، مصرف کم سرانه شیر در کشور شنیدیم و خواندیم.

سالها پیش در نشست های شورای غذا و تغذیه قرار شده بود خانه شیر ایران تشکیل شود که سرو سامانی به این وضعیت بدهد ولی نکته مهم این است که همیشه ایجاد یک ساختار جدید به تنهایی مشکلی را حل نمی کند بلکه تلاش مشترک و همکاری بخش های مختلف است که مشکل گشاست .

با نگاهی گذرا به مصرف سرانه شیر در کشور که کمتر از 80 لیتر یک سوم بعضی از کشور های اروپایی گزارش شده و مصرف شیر های فله ای که به دلیل بار میکربی بالا توسط سکو های جمع آوری شیر خریداری نمی شوند و معدوم هم نمی شوند و این شیر ها به بازار راه پیدا میکند و موجب افزایش بار بیماریها میشود و از طرف دیگر مشکلات دامداریها و قیمت گذاری نامناسب همه شاید بتواند توسط یک گروه قوی و علاقمند به حل مشکل در جایگاهی مانند خانه شیر که سالهاست قرار است تشکیل شود و نشده است حل و فصل شود و باب همکاریهای همه ذینفعان در این خانه فراهم شود.

چه باید کردهایی که چند سال پیش در برنامه سوم توسعه اقتصادی ،اجتماعی در جلسات تخصصی مطرح شد وهنوز تازه است چون هیچ قدم موثری برداشته نشده است. قرار بود:

· قوانين موجود از نظر وظايف وزارتخانه ها اصلاح شود و چگونگی نظارت بر کیفیت از نقطه آغاز که تغذیه دام است تا زمانی که شیر به سفره مردم میرسد سياستگذاريها، برنامه ريزي ها و تصميم گيريها اساسی توسط نهاد ریاست جمهوری صورت گیرد

· فرهنگ سازی برای مصرف صحیح شیر ،پاستوریزه و استريلیزه و نه شیر فله‌ای ،تخصیص مناسب شیر یارانه ای از طریق افزایش مالیات بر غذاهای مضر برای سلامت و اختصاص درآمد آن برای یارانه فرآورده های غذایی حامی سلامت ، جلوگيري از فروش شير خام و فراورده هاي غير بهداشتي در سطح كشور با همكاري سازمان دامپزشكي كشور (در مورد شير خام). برخورد قانوني با توليدكنندگان غير مجاز. و ارائه و اجراي راه حل هاي عملي و قانوني براي شيرهاي برگشتي از كارخانجات، با همكاري (سازمان دامپزشكي كشور)و آموزش و شناساندن و تشويق كارخانجات به استفاده از سيستم HACCP و ساير سيستمهاي پيشرفته كنترل كيفي با همكاري موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و كميته كشوري HACCP ،آموزش و كنترل در زمينه بر چسب گذاري فرآورده ها، نظارت و كنترل دقيق تر بر فرآورده هاي توليدي كارخانجات در تمام سطوح را وزارت بهداشت بعهده گیرد

· نظارت دقيق بر نگهداري و زنجيره سرما در رساندن شير خام به سکو های جمع آوری شیر ، اجراي راهكارهاي مناسب به منظور كنترل و آلودگي زدايي افلاتوكسين، باقيمانده سموم دفع آفات نباتي، داروهاي دامپزشكي، دي اكسين، فلزات سنگين، باقيمانده هورمون ها و مواد راديواكتيو در شير خام، احداث آزمايشگاههاي مرجع با همكاري موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران و در ارتباط با احداث آزمايشگاه اكروديته، آزمايشگاه تحقيقات و مراكز تحقيقاتي، ساماندهي دامداريهاي سنتي از نظر نگهداري دام، تغذيه، نحوه دوشش و مديريت و بهداشت دام به منظور بالا بردن كيفيت و كميت در شير توليدي از اقداماتی باشد که سازمان دامپزشكي كشور انجام دهد

· افزايش سطح تسهيلات و اعتبارات جهت بهبود وضعيت توليد، جمع آوري، فرآوري و مصرف و نوسازي و تطبيق صنعت شير مطابق با فن آوري روزوهدفمند كردن يارانه هاي پرداختي همراه با افزايش آنها و توجه به بحث الگوي مناسب مصرف مواد غذايي و افزايش مصرف سرانه فرآورده هاي شيري پاستوريزه و استرلیزه جهت جلوگيري از آسيب ها و عوارض اجتماعي و بهداشتي آن در بين اقشار جامعه و همچنین ايجاد راهكارهاي قانوني و تخصيص تسهيلات و يارانه هاي صادراتي به منظور حضور در بازارهاي جهاني و تنظيم بازار داخلي و تعيين تكليف سرمايه گزاريهاي نيمه تمام در بخش شير و فرآورده ها توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي که آن زمان خود یکی از اصلی ترین شرکای همه برنامه های کشوری بود

· و از همه جالب تر اینکه در اهداف برنامه پنج ساله سوم توسعه اقتصادي اجتماعي کشور قرار بود با تلاش وزارت جهاد کشاورزی خانه شير ايران *(IDB) تشکیل شود تا تمام سياستگزاريها توسط این برد که با حضور نمایندگان دامداریها ، صنایع شیر، فرآوري كنندگان ، ارگانهاي دولتي مرتبط تشکیل میشود انجام گیرد تا ضمن كاهش تصدي گري دولت ، معضلات ناشي از چندگانگي تصميم گيري در صنعت شير شامل:

· جلوگيري از فروش شير خام و فرآورده هاي غير بهداشتي در سطح كشور

· ارائه و اجراي راه حلهاي عملي و قانوني براي شيرهاي برگشتي از كارخانجات

· اجراي راهكارهاي مناسب به منظور كنترل و آلودگي زدايي شير خام

· احداث آزمايشگاههاي مرجع و مراكز تحقيقاتي

· ايجاد صنعتي پويا و رقابت پذير با توجه به قطب هاي جغرافيايي

· تشكيل بانك اطلاعاتي شير و فرآورده هاي آن

· ايجاد مراكز آموزشي، تحقيقاتي، پژوهشكده خاص شير و فرآورده ها

· ساماندهي واحدهاي سنتي و غير مجاز

· ساماندهي شير عشايري

حل گردد. چرا باید برای این تصمیم گیریها که کارشناسان خبره کشور در تمام سازمانهای مرتبط وقت و همت بسیار گذاشتند به جایی نرسد و همه همچنان در زنجیره مشکلات متفاوت بمانند .
نویسنده:  دكتر ربابه شيخ الاسلام