غنی سازی آرد گفتگو با دکتر شیخ الاسلام

1.مفهوم غنی سازی آرد چیست؟

ترجیح می دهم بجای واژه غنی سازی از مغذی سازی استفاده کنم. معنی مغذی سازی اضافه کردن مواد مغذی و خصوصا ریز مغذی ها به آرد مصرفی است . می دانیم که بیش از دو میلیارد نفر در جهان از کمبود ریز مغذی ها شامل انواع ویتامین ها و املاح  رنج می برند . موادی که اگر چه به میزان کم مورد نیاز بدن انسان هستند ولی نبود و کمبود آنها سلامت افراد و خانواده ها را در معرض خطر قرار می دهد
از طرف دیگر تحقیقات نشان داده است که گرسنگی سلولی یا همان کمبود املاح و ویتامین ها در رشد ، توانمندی جسمی ، توانایی های ذهنی ، هوش و کسب مهارت ها اثر مخربی بجا می گذارد بنابراین اگر جامعه با این کمبود ها مواجه شود خطر چندین برابر شده و رشد و توسعه ای که همه بدنبال رسیدن به آن هستیم و توانایی در ایجاد دانش فنی  کشور را بطرف وابستگی ، واردات بیشتر و از دست دادن سرمایه های ملی می کشاند

2-این مواد مغذی چه اثری در بدن بجا می گذارند؟

سلولهاي بدن انسان به مقادير اندكي ويتامين و املاح نياز دارد تا بتواند به طور طبيعي وظائف خود را به نحو احسن انجام دهد. در غياب اين ريزمغذيها سلولهاي بدن انسان نمي توانند به طور طبيعي فعاليت نموده و در طولاني مدت نشانه هاي كمبود اين مواد مغذي پس از تخليه شدن ذخائر آن در بدن نمايان گشته و به صورت آثار مشخص و باليني خود را نشان مي دهد.
برخي از اين مواد مغذي داراي نقش هاي بســيار حــياتي در بدن هستند و كمبود آنها مشكلات جدي و جبران ناپذيري را ايجاد مي كند و در برخي موارد حتي به مرگ منتهي مي شود.
 
 
 

3.چرا غنی سازی آرد ؟

آرد برای پختن نان در کارخانه های صنعتی و تولید نان های سنتی بکار  می رود و غذای عمده ما ایرانیان است . هیچ ماده غذایی دیگری به اندازه نان در دسترس همگان قرار نمی گیرد . نان برکت سفره درهمه خانواده های شهری و روستایی کشور ماست بنابراین اگر بخواهیم مواد مغذی را به همه برسانیم یکی از بهترین حامل ها آرد است که به نان تبدیل می شود  و همه به ان دسترسی فیزیکی و اقتصادی دارند یعنی در همه نقاط کشور همیشه وجود دارد و قیمت آن به نحوی است که همه قادر به خرید آن هستند. در واقع ماده غذايي كه براي غني سازي انتخاب مي شود بايد:
1- جمعيت زيادي را تحت پوشش قرار دهد.
2- مصرف آن منظم و به ميزان نسبتا" ثابت باشد.
3- ميزان مصرف به شرايط اقتصادي و اجتماعي مرتبط نباشد.
5- امكان مصرف زياد از حد آن كم باشد.
6- تغييري در پذيرش و استقبال مردم پس از افزودن بوجود نياورد.
7- به دليل غني سازي در كيفيت آن تغييري بوجود نيايد.
8- چون ميانگين سرانه مصرف نان  در کشور ما320 گرم در روز است بنابراین ارد می تواند حامل مناسبی برای افزودن همه مواد مغذی مورد نیاز باشد
 
در شکل زیر کشور هایی که با توجه به کمبودها ریزمغذی های حیاتی را به آرد اضافه کرده اند می بینیم
 
 

  4-آیا این کمبود ها ضرر اقتصادی عمده ای به کشور تحمیل می کند؟


ضرر های اقتصادی ناشی از کمبود ها بار ها توسط کارشناسان خارجی و ایرانی محاسبه شده است و اطلاعات کامل در دفتر بهبود تغذیه در وزارت بهداشت در زمانی که مدیر دفتر بودم به مسوولین وقت ارایه شده است برای مثال اگرکم خونی فقر آهن را در کشور ایران  بیست درصد فرض کنیم که البته تحقیقات مختلف در استانهای متفاوت خصوصا استانهای جنوبی کشور رقم های بیشتری را گزارش کرده اند با فرض GDP 1800 دلار تخمین زده می شود که ضرر اقتصادی ناشی از تنها همین کمبود در هر سال معادل  574600000  دلار امریکاست   در حالیکه قیمت ملح مناسب آهنی که برای افزودن به آرد لازم است    با توجه به مقدار کمی که اضافه می شود سالیانه  کمتر از  700 دلار می شود .
فراموش نکنیم که غني سازي مواد غذايي  با يـد، آهن و ويتامين A در کشور های توسعه یافته  توانسته بهره هوشي كودكان را 15-10 نمره بهبود ببخشد، مرگ مادران را به يك سوم برساند و مرگ نوزادان و كودكان را تا 40 درصد كاهش دهد و علاوه بر آن سبب افزايش توانايي و قدرت انجام كار گردد. مسوولین سلامت کشور می دانند که کمبود بعضی از این مواد مغذی در رشد و توانمندی جامعه ، بازدهی و بهره وری بیشتر نیروی کار ، کاهش بیماری هایی که هزینه های سنگینی به خانواده ها و دولت تحمیل می کند موثر است و  هزینه ای که برای مغذی سازی آرد صرف می شود به مراتب کمتر از بهره ایست که به دلیل ارتقای سلامت و توانمندی نصیب کشور می شود

5برای نهادینه کردن این برنامه چه اقدامی باید صورت گیرد؟

كسب تعهد سیاسی ، تدوین قانون ، هماهنگی متولیان ،  جلب مشاركت  بخش خصوصی ، آموزش  جامعه و کسب اعتماد همگانی برای تغییر رفتار مصرف حلقه های مهم هر اقدام بهداشتی ، تغذیه ای است در غیر این صورت با تعویض مدیران ممکن است برنامه متوقف و عملیات کمرنگ و بدون اثر براي غني ســازي مواد غذايي همكاري بين صنايع غذايي و بخش هاي دولتي ضروري است. يك برنامه غني سازي مواد غذايي در صورتي موفق خواهد بود كه تمام بخش هاي دولتي و خصوصي ذيربط را درگير نمايد. به همين دليل براي اجراي برنامه غني سازي مواد غذايي تشكيل يك كميته ملي غني سازي ضروري است.شکل زیر چگونگی این همسویی را نشان می دهد .
 
 


آیا پرمیکس فعلی که اکنون برای غنی سازی آرد در کشور ما بکار می رود مناسب و کافی است؟
پر میکس فعلی تنها ملح آهن به مقدار 30 پی پی ام   و اسید فولیک 1.5 پی پی ام   است (  یعنی سی گرم ملح سولفات آهن و یک و نیم گرم اسید فولیک در یک میلیون گرم   یا هزار کیلو گرم آرد است   ولی ما کمبود های دیگری مانند کمبود کلسیم ، روی ، ویتامین  د  و  همچنین کمبود شدید ویتامین ب 2 داریم بنابراین کمیته کشوری مغذی سازی آرد باید با کمک متخصصین و پژوهشگران که در این زمینه مجرب هستند  و با توجه به  تجربه های جهانی هر چه زودتر با کامل تر کردن پرمیکس فعلی قدم موثری در ارتقای سلامت جامعه بر دارند
 
نام نویسندهدکتر ربابه شیخ الاسلام متخصص سلامت عمومی و اپیدمیولوژی تغذیه
تاریخ1398/07/30
کلمه های کلیدی




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com