شیرمدرسه در گفتگو با دکتر ربابه شیخ الاسلام (قسمت اول)

شیر مدرسه از برنامه های کشوری تغذیه ای است که به عنوان یکی از بزرگترین برنامه های اجرایی در دنیا مطرح است.در برنامه شیر مدرسه تلاش بر این بوده است که در مدرسه و در کلاس درس همه بچه ها به همراه معلمانشان شیر بنوشند. اگرچه این میان وعده یک وعده کامل نیست و نیازهای تغذیه ای دانش آموزان را به طور کامل به گروه لبنیات تامین نمی کند اما مصرف آن در مدرسه با ذائقه سازی مصرف لبنیات در یک محیط آموزشی برای ایجاد یک عادت غذایی صحیح کارکرد مناسبی پیدا می کند.دانش آموز خود را در میان همسالان و همکلاسی و معلم خویش می بیند که همگی در حال نوشیدن شیر هستند. 

 

 
متاسفانه شیر مدارس این روزا ها حال خوشی ندارد.حال ناخوشی که می تواند  آینده ای نه چندان خوش برای فرزندان کشور ترسیم کند زیرا آثار عدم مصرف مستمر شیر و فرآورده های آن در بزرگسالی از قبیل پوکی استخوان ، پوسیدگی دندان ، کوتاه شدن قد ، کاهش میزان بهره هوشی ، مشکلات گوارشی و... قابل جبران نیست .
در این راستا با دکتر ربابه شیخ الاسلام مدیری که در وزارت بهداشت اجرای این برنامه را کلید زده است به گفتگو نشسته ایم تا بدانیم که در این مدت بر این برنامه چه گذشته است:

چه دغدغه‌ای باعث شروع طرح توزیع شیر مدارس شد؟

روشن است ،
شیر مدرسه یک برنامه مبتنی بر تحقیقات ملی است و برای حفظ و ارتقای سلامت کودکان کشور طراحی و اجرا شد.
 

ممکنه بیشتر توضیح بدهید.

در سالهای   1370 تا 13۷۳ تلاش کردیم که دفتر بهبود تغذیه را در وزارت بهداشت تاسیس کنیم و هدف  این بود که مشکلات تغذیه جامعه را پیدا راه حل های متناسبی برای حل کردن این مشکلات را پیدا کنیم. تا آن زمان دغدغه  تغذیه جامعه و تلاش برای بهبود آن هدف معاونت بهداشت نبود و شاید تنها دو کارشناس طرحی تغذیه در دفتر سلامت خانواده  کار می کردند
 من‌ معاون همان دفتر بودم ودر آن سال‌ها تلاش زیادی می کردم  که به مسوولان وزارت بهداشت ثابت کنیم که تغذیه یکی از مهمترین و اساسی ترین نقشها‌ را در سلامت افراد در طول دوران زندگیشان دارد و علاوه بر این  تغذیه متعادل و مناسب در توانمندی های جسمی و ذهنی کودکان جامعه می تواند در ایجاد نسلی توانمند تر در توسعه ملی کشور هم تاثیرگذار باشد .


این طرح  را بر اساس چه معیار هایی شروع کردید؟

سوال خوبی ست. ما از قبل نگران دریافت کلسیم و سایر ریز مغذیهای مورد نیاز کودکان بودیم .بعد از تشکیل دفتر بهبود تغذیه در موسسات تحقیقاتی کشور  به دنبال بررسی هایی ملی که وضعیت تغذیه کودکان را نشان بدهد بودیم .متاسفانه با وجود داشتن انستیتو تحقیقات تغذیه در کشور هیچ تحقیق ملی که بما نشان دهد وضعیت رشد کودکان و روند رشد در طول زمان چگونه بوده است وجود نداشت
بنابراین با تشکیل یک گروه متخصص تصمیم گرفتیم که تحقیقی ملی را آغاز کنیم و این  تحقیق وضعیت را در هر استان بطور شفاف نشان دهد که بتوانیم هر استان را در طول سالهای آینده هم بتوانیم پایش کنیم
 بررسی ملی درباره سوتغذیه کودکان کشور (شامل کوتاه قدی، لاغری و ... ) و  به تفکیک استان‌ها با حضور کارشناس‌های استانی با مشکلات خاص خود آغاز شد و دستورالعمل هاو ابزار  کار را فراهم کردیم و برای هر استان تیمی مسئول از بخش بهداشت انتخاب و آموزش داده شدند و بعد از حدود دوسال توانستیم با جمع آوری داده ها گزارش کاملی تهیه کنیم که بصورت  کتاب به نام سیمای تغذیه کودکان کشور در سال 1373 تا ۱374 به زبان فارسی و انگلیسی منتشر شد
این اولین تحقیق جامع در این زمینه بود که توانستیم به کمک آن استان‌های محروم را شناسایی کنیم. کتاب سیمای تغذیه شبیه به یک اطلاعات اولیه از وضعیت سلامت جامعه بود که سال‌ها بعد هم می‌شود به عنوان مقایسه به آن مراجعه کرد. بر اساس اطلاعات بدست آمده  فهمیدیم که باید به استان‌های محروم کمک های غذایی بدهیم و یک برنامه کامل با همکاری سازمان بهزیستی تدوین کنیم.
 

آیا برنامه شیر مدرسه یکی از همین برنامه ها بود؟

 
 بله درست است .یکی از این برنامه ها شیر مدرسه بود  برای این برنامه لازم بود که بودجه لازم از طرف سازمان مدیریت و برنامه ریزی تخصیص یابد و این
مشکل ترین بخش این برنامه بود .
 حتی خاطرم هست که با مشاور رئیس جمهور  گفتگو کردیم و از ایشان کمک خواستیم و خود ایشان  با من به دفتر سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی می‌آمدند تا بتوانیم آنها را قانع کنیم که یارانه‌ای به شیر بدهند. آن زمان مدیران بسیار صمیمی تر برای حل مشکلات داوطلب می شدند و کمک می کردند .
 خانم کارشناس  متولی یارانه بسیار قاطع می گفت که نمی تواند از آنچه برای نان تعلق می‌گیرد حتی بخش کوچکی را به ماده غذایی دیگری اختصاص دهد  و این رفت و آمد و جر و بحث دشوار نهایتا در ۲۸ اسفند ماه همان سال نتیجه دادو ما کلمه بله یا نظر مثبت را از این سازمان گرفتیم .


اقدامات اجرایی چگونه شروع شد؟

 
   ما از طرف  دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت، نمایندگانی از طرف سازمان جهاد و وزارت آموزش و پرورش  کمیته ای بنام شیر مدرسه را شکل دادیم . این یک مدل موفق همکاری بین بخشی بود تا بتوانیم برنامه شیر مدرسه را راه بیاندازیم. سال‌های اول استان‌های محروم  را بر اساس همان بررسی سیمای تغذیه کودکان شروع کردیم ابتدا تنها ۷ استان انتخاب شدند ولی بعد کم کم استان ها ی دیگری هم که در بررسی وضع خوبی نداشتند با درخواستشان به لیست اضافه می‌شدند.
 من هیچ وقت به خاطر ندارم که این برنامه در سطح کشوری به طور کامل اجرا شود. به این دلیل که اولا کمیته توزیع شیر تصمیم گرفته بود که سه روز در هفته این برنامه را اجرا کند. دوم اینکه در برخی از استان‌ها فقط در سطح دبستان‌ به کودکان شیر می‌دادند و به سنین بالاتر از آنها نمی‌رسید. در برخی استان‌ها استاندار هم کمک می‌کرد که شیر به مدارس راهنمایی برسد.

گاهی دانش آموزان از طعم شیر ناراضی بودند. این به چه دلیل بود؟

اگر کودکی هر ماده غذایی را در خانواده بخورد به آن عادت می‌کند. اگر او شیر را فقط زمان بیماری بنوشد خاطره بدی پیدا می‌کند. درد او با مصرف شیر پیوند می‌شود و مصرف شیر او را به یاد روزهای تلخ  بیماری می‌اندازد. از سوی دیگر یکی از مشکلات ما کیفیت این شیر بود. به ما می‌گفتند شیر رقیق است. مسئولیت این موضوع با صنعت شیر بود و آنها می‌گفتند در برنامه شیر مدرسه، کیفیت شیر را تغییر نداده‌اند. سرانجام قرار شد انستیتو تحقیقات تغذیه از شیر مدرسه نمونه‌برداری کند. وقتی نتیجه را از مسئول این تحقیق می  پرسیدم، ایشان عددی از میزان آب موجود در شیر گفتند که من باور نمی‌کردم. ممکن است یک پاکت به صورت اتفاقی در خط تولید این میزان آب داشته باشد اما مگر می‌شد همه خطوط تولید در شیر این میزان آب را به کار برده باشند؟
نام نویسنده
تاریخ1398/07/14
کلمه های کلیدیشیر مدرسه ,دکتر ربابه شیخ الاسلام



زیبا دوشنبه 15 مهر 1398 ساعات 3:8    0 موافقم  0 مخالفم
جالب بود

نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com