ایمنی غذا و امنیت غذایی چه فرقی دارند؟

ایمنی غذایی یاfood safety  به معنای عاری بودن غذا از هر نوع آلودگی می باشد. آلودگی ها متفاوتند میکروبها، آلودگی های انگلی ، باقیمانده سموم ، علف کش ها ، رنگ های غیر خوراکی و حتی رادیو اکتیو و..می توانند جزو آلودگی های غذایی باشند. متاسفانه اخیرا مشاهده شده که گاهی حتی مسئولین ایمنی و امنیت غذایی را با هم یکی می دانند، وقتی به واژه امنیت غذایی می رسیم هدف اینست که مردم در همه اوقات به غذای سالم و کافی هم از نظر فیزیکی و هم از نظر اقتصادی دسترسی داشته باشند. منظور از دسترسی فیزیکی وجود غذا در محل زندگی است. مثلا در خیلی از مناطق روستایی ایران و مناطق دور افتاده و محروم سبزی و صیفی و میوه ها بسیار محدود است و مردم اگر پول هم داشته باشند این محصولات که برای سلامت لازم هستند وجود ندارد .حتی در اکثر مناطق مورد اشاره در فصول خاصی دسترسی به لبنیات وجود ندارد ، درحالی که بحث اصلی امنیت غذا است که به مفهوم دسترسی داشتن به انواع غذا برای سیری سلول های بدن و نهایتا سلامت کامل است. دسترسی اقتصادی هم وقتی است که مردم پول کافی برای خرید غذا داشته باشند بنابراین امنیت غذایی شامل دسترسی به غذای سالم و کافی در تمام ایام عمر برای داشتن زندگی سالم و فعال است.
 

انتخاب آگاهانه غذا

در این چرخه، داشتن آگاهی مصرف کنندگان برای انتخاب صحیح غذا برای هدف اصلی که سلامتی و توانمندیست لازم است. به زبان دیگر ممکن است افرادی باشند که در انتخاب غذا مشکل دارند و به همین دلیل بیمار می شوند و هزینه های سنگینی را به خودشان و دولت تحمیل می کنند ، اینجا وظیفه بخش سلامت است که اولا آموزش های انتخاب بهینه غذا ، و مراقبت های تغذیه ای را از طریق تمام رسانه های موجود بصورت روتین و پیوسته در اختیار مردم بگذارد و وظیفه دولت است که با سیاست گذاری در قیمت اقلام غذایی زمینه را برای این انتخاب فراهم کند تا غذا های مخل سلامت ، گرانتر و غذاهای حامی سلامت ارزانتر در اختیار باشد و تبلیغ انواع غذا هایی که مخل سلامت است بکلی ممنوع شود .


انتخاب اگاهانه غذا از بار بیماری ها می کاهد
 

آیا نظارت بر عرضه محصولات غذایی در زمینه ایمنی به درستی صورت می گیرد

باید ببینیم منشا غذا چیست. غذا ها معمولا از خاک، آب و جانداران حلال گوشت بدست می آیند که متولیان آن وزارت کشاورزی ، شیلات، و سازمان دامپروری هستند ،بنابراین دامنه نظارت بسیار وسیع است ، بخشی از این غذاها به صنعت غذا سپرده می شود تا با فرآوری های خاص خود بعنوان محصول غذایی صنعتی در اختیار مردم قرار گیرد.
پس وقتی به نظارت بر غذا فکر می کنیم باید تمام این عرصه ها را مد نظر قرار دهیم مثلاً وقتی محصولی مانند گوجه فرنگی که سلامت آن بر عهده وزارت جهاد کشاورزی است در صنعت تبدیل به رب گوجه فرنگی می شود از این مرحله به بعد وزارت بهداشت باید کیفیت آنرا تضمین کند اینجا این سوال پیش می آید که آیا در مزرعه باید کنترل باقی مانده آفت کش ها و سموم، پایش و کنترل شود یا وزارت بهداشت آزمایش باقیمانده سموم را در هر بچ تولیدی انجام دهد با توجه به هزینه سنگین باید این هماهنگی بوجود آید که از مزرعه سلامت و ایمنی غذایی( food safety ) تضمین شود
متاسفانه در حال حاضر نگرانی از باقی مانده های ناشی از آبیاری با فاضلابها ، استفاده از علف کش ها و مصرف سموم برای دفع آفات وجود دارد و اگر چه وزارت کشاورزی تلاش فراوانی را برای این مهم انجام می دهد ولی کمبود بودجه باعث می شود که نتواند به اهداف سلامت مورد نظر خود دستیابی پیدا کنند.

 
ایمنی غذا یعنی غذای عاری از آلودگی

در مورد سند ملی امنیت غذا برای ما توضیح دهید.

سند ملی امنیت غذایی یک سند کاملاً بین بخشی است به این مفهوم که هم وزارت کشاورزی در آن دخیل است و هم وزارتخانه های بهداشت، صنعت، سازمان غذا و دارو، سازمان ملی استاندارد، سازمان حمایت از مصرف کننده، صنوف، سازمان دامپزشکی و همه نهادهای درگیر با تأمین غذا در آن مسئول هستند. این سند با هماهنگی با این نهاد ها توسط دفتر بهبود تغذیه در معاونت بهداشت تهیه شده ولی باید به تصویب شورای عالی سلامت و امنیت غذایی سایر نهاد های مرتبط برسد تا راه خود را سریعتر بسوی اجرا باز کند.
 

بر اساس آمار ایرانیان بیش از نیاز مواد غذایی صرف می کنند، آیا دسترسی به غذا زیاد شده یا علت دیگری دارد؟

علت این امر نادرست بودن سیاست ها و عادات غذایی نامناسبی است که بر اثر یادگیریهای گذشته و هجمه تبلیغات حاصل شده است. بنابراین با تغییر سیاست های تبلیغاتی ، و تنظیم قیمت های غذایی که ذکر شد باید مشکل را حل کرد علاوه بر این باید برنامه های آموزش تغذیه از سنین مدرسه بصورت کارگاههای آموزشی و جذاب با بهره گیری از روش های جدید و با استمرار، برنامه ریزی شود اگر ما یک نسل را با مهارت های نهادینه شده و درست آموزش دهیم در آینده مشکلاتمان بسیار کمتر خواهد شد چون این نسل والدین آینده خواهند شد و مهارت هایی که نهادینه شده باشد از والدین به فرزندان هم بهره می رساند. البته نباید فراموش کنیم که الگوی اصلی غذایی ایرانیان بسیار خوب است زیرا در سفره غذایی ما همه مواد غذایی مورد نیاز برای دریافت پروتئین ها، ویتامین ها، کالریها وجود دارد. چون مخلفاتی مثل انواع سبزی ها، سالاد و حبوبات و پروتئین ها در سفره ایرانی وجود دارد. اگر مصرف ما بیش ازحد نیاز است و اضافه وزن و چاقی داریم به دلایلی است که ذکر شد و البته کاهش تحرک به خاطر ماشینی شدن زندگی،
متأسفانه امروز هرم غذایی مردم ما تبدیل به یک شکل ناهمگون شده که رأس آن که باید کم مصرف شود (غذاهای سرخ شده ،چربیها ،تنقلات بی ارزش، انواع شورها ، و قند و شکر ) وانتهای آن که نان و غلات است زیاد مصرف می شود. پرداخت یارانه به نان وغفلت از سایر مواد غذایی مورد نیاز که تنهابا سیاست های قیمت گذاری قابل تغییر است علت اصلی است که باید اقدامات شناخته و تجربه شده در سایر کشور ها به سرعت عملی شود.
 
امنیت غذا یعنی دسترسی آحاد مردم به مواد غذایی سالم همیشه و همه جا

آیا سیاست غذایی مشخصی در کشور وجود دارد؟

 

از حدود بیست سال پیش که در دفتر بهبود تغذیه شاغل بودم درخواست سیاست گذاری در قیمت ها مطرح شده و هنوز ادامه دارد و متاسفانه هنوز بطور کامل اجرا نشده است . بنظر می رسد با افزایش مالیات بر غذاهایی که تهدید کننده سلامت هستند و استفاده از منابع مالی آن برای دادن یارانه برای غذا هایی که سلامت بخش هستند مخالفت هایی وجود دارد از طرف دیگر وزارت کشاورزی به دلیل مشکلاتی که منجر به ایجاد تولید کنندگان خرده پا در عرصه کشاورزی شده است سیاست غذایی (Food policy) روشنی را نمی تواند اجرایی کند.برای مثال در مقطعی محصولاتی مانند پیاز یا سیب زمینی در بازار وجود ندارد و زمانی تولید زیاد موجب فساد محصولات می شود .
پیام درست همه برای سلامت و سلامت برای همه باید در ذهن همه ما و مسئولین ما جا بیفتد در گذشته نه چندان دور مسئولین وزارت کشاورزی معتقد بودند که تنها تولید محصول وظیفه آنها است و سلامت بر عهده وزارت بهداشت است درحالی که این روش و این حرف درست نیست و همه سازمانها و حتی تک تک ما بعنوان افراد یک کشور در سلامت خود و جامعه نقش داریم و البته وزارت کشاورزی که تولید کننده عمده غذای کشور است مسئولیتش سنگین تر است و باید از طرف دولت مورد حمایت قرار گیرد .
 

راهکار حل مشکلات تغذیه و سلامت غذایی چیست؟

راه حل اولیه آموزش اصول تغذیه در دوران مدرسه است تا بچه ها بدانند که چه چیز را باید مصرف کنند و چه چیز را نباید. در بحث تغذیه شاخصی تحت عنوان ویتامین B2 وجود دارد که اگر این شاخص در جامعه و یا در تحقیقات کاهش پیدا کند نشان می دهد که در مصرف مواد غذایی تنوع که رمز اصلی سلامت تغذیه ایست رعایت نشده برای همین متخصصان تغذیه معتقد هستند که باید تعداد مواد غذایی مورد مصرف سنجیده شود یعنی اگر من سبزی خوردن، سالاد و یا چند نوع میوه در روز مصرف می کنم بهتر به نیاز های سلول های بدنم توجه کرده ام. آخرین تحقیقی که من بیاد دارم نشان داده بود که بیش از 60 در صد خانوار های ایرانی کمبود دریافت این ویتامین را داشته اند و فقط 20 در صد خانوار ها ی کشور درست غذا مصرف می کنند بنابراین توصیه می
کنم همه کسانی که در عرصه سلامت کار می کنند متوجه اهمیت غذا و تغذیه باشند و اجازه دهند متخصصین این رشته برای اهدافی که سالهاست در نظر دارند کار انجام دهند; 
 

اینفو گرافی: پنج قدم اصلی برای تامین ایمنی مواد غذایی

 
 
نام نویسندهدکتر ربابه شیخ الاسلام
تاریخ1398/04/06
کلمه های کلیدیامنیت غذایی, ایمنی غذایی, سیاستگذاری غذا



بهناز جمعه 4 مرداد 1398 ساعات 13:35    0 موافقم  0 مخالفم
درود برشما خانم دکتر.. مطلب شمارا در رابطه با بهترین ظروف برای پخت و پز در تلگرام خوندم که توصیه به ظروف استیل و سرامیک و پیرکس فرمودید.. استیل که فقط برای غذاهای آبکی خوبه و بدرد سرخ کردنی نمی خوره ..سرامیک هم چندان رضایت بخش نیست.. گرانیت در پخت و پز بهتره و چدن که غذا رو خوشمزه تر میکنه.. خواستم نظر تخصصی تونو در مورد سلامت این گروه از ظرفها بدونم..ممکنه لطف بفرمایید نظرتونو در باره ی ایمنی ظروف گرانیت و چدن موجود در کشور بفرمایید..سپاسگزارم.

نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com