رژیم غذایی کم هیستامین چیست؟

بروز علائم حساسیت در بدن می تواند به دلیل قرار گیری در معرض یک عامل حساسیت زا یا مملو شدن بدن از ماده ای به نام هیستامین باشد. هیستامین در طی فرآیند های مختلف در بدن تجمع پیدا می کند و در صورتی که از حد تحمل بدن فراتر رود، باعث اختلال در عملکرد بدن می شود. رژیم غذایی کم هیستامین به همین منظور طراحی شده است. 
بروز علائم حساسیت در بدن می تواند به دلیل قرار گیری در معرض یک عامل حساسیت زا یا مملو شدن بدن از ماده ای به نام هیستامین باشد. هیستامین در طی فرآیند های مختلف در بدن تجمع پیدا می کند و در صورتی که از حد تحمل بدن فراتر رود، باعث اختلال در عملکرد بدن می شود. رژیم غذایی کم هیستامین به همین منظور طراحی شده است. 
 هیستامین یک ترکیب شیمیایی در بدن ماست که معمولاً پس از ورود یک عامل حساسیت زا آزد می‌شود. این ترکیب شیمیایی عملکردهای مختلفی در بدن را تحت کنترل دارد که شامل ارتباط اعضای مختلف بدن با مغز، تحریک ترشح اسید معده، گشاد کردن رگ‌های خونی برای کاهش فشار خون، هستند. با این حال شناخته شده ترین نقش هیستامین نقش دفاع از بدن است. به‌طور مثال زمانی که پوست بدن ما دچار خراشیدگی شده یا زهر نیش زنبور وارد بدن ما می‌شود، به هیستامین نیاز پیدا می‌کنیم.
هیستامین در تمام بدن یافت می‌شود ولی محل ذخیره آن‌ها عمدتاً سلول‌های ایمنی بدن است. یعنی همان بخشی که وظیفه دفاع از بدن در برابر اجسام خارجی را بر عهده دارد. وظیفه اصلی هیستامین اتصال به گیرنده‌های خاصی در سلول‌هاست.
مشکل ما با هیستامین از جایی آغاز می‌شود که حجم زیادی از این ترکیب در بدن آزاد شود. در این شرایط هیستامین بر سلول‌های معمولی و عادی بدن اثر گذاشته و عملکرد طبیعی بدن را دچار اختلال می‌کند. علائمی که ما در هنگام قرار گیری در معرض عوامل حساسیت زا تجربه می‌کنیم نتیجه همین فرآیند. است که می‌تواند شامل خارش بخش‌های مختلف بدن، عطسه، سر درد، درد مفاصل، حساسیت گوارشی و حتی حالت تهوع ، باشد. کمتر پیش می‌آید که بدن تمام این علائم را به‌صورت هم زمان داشته باشد، ولی باگذشت زمان و تجمع هیستامین در بدن، علائمی که تجربه می‌کنیم شدیدتر می‌شوند.
مطالعات نشان می‌دهند که مشکل حساسیت به عوامل مختلف در زنان میان سال شایع‌تر است. داروهای آنتی‌هیستامین و مکمل‌های خاصی برای جلوگیری از فعالیت هیستامین و از بین بردن علائم استفاده می‌شود، هر چند از طریق تغذیه مناسب هم می‌توان این مسئله را تا حدی کنترل کرد.
سلول‌های ماست (mast cell) که یکی از سلول‌های ایمنی و ذخیره کننده هیستامین هستند در پاسخ به محرک‌های خاصی اقدام به انتشار هیستامین می‌کنند. علاوه بر این برخی غذاها در خود دارای هیستامین هستند. این دو عامل در کنار هم موجب افزایش هیستامین در بدن ما می‌شوند. در این میان خوراک و تغذیه ما نقش بسیار مهمی در مقدار هیستامین بدن ما دارد چرا که برخی غذاها خود دارای هیستامین بوده و برخی دیگر محرک آزادسازی هیستامین هستند. برخی غذاها هم با موفقیت هر دو نقش را بر عهده گرفته به‌تنهایی میزان هیستامین در بدن را چند برابر می‌کنند. به‌طور مثال مشروبات الکلی علاوه بر این که خود حاوی هیستامین هستند، به تولید هیستامین در بدن هم کمک می‌کنند و عملاً باعث تشدید حساسیت‌ها می‌شوند.
البته هیستامین‌های آزاد یا وارد شده در بدن تا ابد باقی نمی‌مانند. بدن ما به کمک آنزیم‌های خاصی (DAO) هیستامین را شکسته و از بین می‌برد. ولی میزان اثر گذاری این آنزیم همیشه ثابت نیست. کارایی این آنزیم بستگی به ژنتیک، رژیم غذایی و سلامت دستگاه گوارش ما دارد. همچنین مسکن‌ها، داروهای ضد افسردگی و ... نیز می‌توانند از کارایی این آنزیم کاسته یا اثر گذاری آن را افزایش دهند. در زنان عامل دیگری هم در اثر گذاری آنزیم از بین برنده هیستامین نقش دارد که سطح استروژن در گردش است.
افزایش سطح هیستامین همچنین می‌تواند باعث بروز مشکلی به نام عدم تحمل هیستامین شود. عدم تحمل هیستامین مربوط به‌کل هیستامین موجود در بدن است. اگرچه علائم عدم تحمل هیستامین با واکنش‌های حساسیتی مشابه است، ولی ساز و کار متفاوتی دارد. در حساسیت معمولی، بدن نسبت به یک غذا یا یک ترکیب و جسم خارجی به‌شدت واکنش نشان می‌دهد. در صورتی که در عدم تحمل هیستامین، افزایش تدریجی کل هیستامین است که باعث اختلال در عملکرد بدن می‌شود و در واقع یک غذا، یا عامل مشخصی را نمی‌توان مسبب آن دانست. همین مسئله تشخیص عدم تحمل هیستامین را بسیار دشوار می‌کند. هر فرد سطح مشخصی از هیستامین را می‌تواند تحمل کند و عبور از آن سطح همراه با بروز علائم مختلف خواهد بود.
ظرفیت تحمل هر فرد بستگی به عوامل مختلفی دارد که شامل ژنتیک، رژیم غذایی، داروهای مصرف شده، نقص‌های طبیعی، سطح استرس، هورمون‌ها، سلامت دستگاه گوارش، شرایط محیطی و حتی فصل و ماه سال دارد. تخمین حد تحمل هیستامین زمانی پیچیده‌تر می‌شود که بدانیم فرآیندهای مختلفی در آغاز واکنش به افزایش هیستامین دخیل هستند که خود باعث تغییر میزان هیستامین موجود در غذاها بسته به فرآوری، سن و مدت زمان ذخیره آن ماده خوراکی، می‌شود. یعنی آن که سطح هیستامین موجود در غذا ممکن است در یک ماده خوراکی مشخص در شرایط مختلف، متفاوت باشد! به‌طور کلی می‌توان گفت غذاهای تازه که مدت زمان کمی ذخیره شده‌اند هیستامین کمتری در خود دارند در صورتی که غذاهای مانده و تخمیر یافته حاوی هیستامین بیشتری هستند. بنابراین غذای سالمی مثل ماست می‌تواند از این نظر تأثیر منفی بر میزان کل هیستامین بدن داشته باشد.
 

چطور سطح هیستامین را در بدن کنترل کنیم؟

 یکی از بهترین روش‌ها برای کنترل میزان هیستامین تولید شده و وارد شده به بدن، کنترل غذاهایی است که مصرف می‌کنیم. رژیم غذایی کم هیستامین یک شیوه تغذیه است که به همین منظور طراحی شده که البته تنها به‌عنوان یک روش موقت و کوتاه مدت کارایی دارد. در رژیم کم هیستامین طیف گسترده‌ای از مواد غذایی از رژیم حذف می‌شوند که باعث کاهش ارزش غذایی متوسط دریافتی در طول مدت رژیم می‌گردد.
به‌علاوه در استفاده از این رژیم غذایی توصیه می‌شود واکنش‌ها و سطح واکنش‌های بدن به‌صورت روزانه ثبت شود تا اثر گذاری این رژیم به‌صورت یک روند کلی، مشخص گشته و همچنین عوامل مختلف تأثیر گذار در سطح تحمل کشف شود. لازم به ذکر است که چنین رژیمی تنها تحت نظارت یک متخصص تغذیه و متعادل کردن رژیم می‌تواند به یک سیستم تغذیه بلند مدت تبدیل شود.
در رژیم کم هیستامین تلاش می‌شود مواد غذایی که حاوی هیستامین بالایی هستند، حذف شوند.
  • خوراکی‌های دارای الکل، لبنیات و تخمیر شده حذف می‌شوند. این خوراکی‌ها معمولاً حاوی هیستامین بالایی هستند و بدن را در جهت آزادسازی هیستامین تحریک می‌کنند. همچنین برخی غذاها فعالیت آنزیم DAO که مسئول از بین بردن هیستامین است را دچار اختلال می‌کنند، مثل نوشیدنی‌های کافئین دارد.
  • دسته‌ای از خوراکی‌ها به آزادسازی هیستامین در غذاهای دیگر کمک می‌کنند که به آن‌ها اصطلاحاً آزاد کننده هیستامین گفته می‌شود. گوجه، آووکادو، کلم بروکسل، حبوبات، بادام زمینی، گردو، موز، توت فرنگی، آناناس، مرکبات، کیوی، غذاهای دریایی، کاکائو و شکلات، الکل و سرکه از این دسته محسوب می‌شوند. در رژیم کم هیستامین مصرف این دسته از خوراکی‌ها به‌شدت محدود می‌شود.
  • از طرف دیگر برخی دیگر از خوراکی‌ها به‌طور طبیعی آنتی‌هیستامین محسوب می‌شوند که به از بین بردن هیستامین ایجاد شده در بدن کمک می‌کنند. ویتامین C، ویتامین D، ترکیب کوئرستین و کورکومین از مهم‌ترین ترکیبات آنتی‌هیستامین طبیعی در خوراکی‌ها هستند. همچنین برخی ترکیبات دیگر مثل ویتامین B و مواد معدنی مثل روی، منگنز و مس باعث  افزایش اثر گذاری آنزیم DAO جهت شکستن هیستامین، می‌شوند. آب تره، پیاز، سیب، بلوبری، سبزیجات تازه مثل ترخون، آویشن و بابونه، زنجبیل تازه، گالنگال و زردچوبه از جمله آنتی‌هیستامین‌های طبیعی هستند که در رژیم کم هیستامین استفاده می‌شوند.
  • اقدام مؤثر دیگر برای کاهش هیستامین در بدن، خرید خوراکی‌های تازه یا پخت و مصرف زودهنگام آن است. نباید فراموش کرد که هر چه غذا تازه‌تر باشد، هیستامین کمتری در آن وجود دارد. همچنین در صورتی که قصد نگهداری باقی مانده غذا وجود دارد، بهتر است آن را به‌صورت یخ زده نگه داری کرد.
  • تغییر سبک زندگی از راه‌های دیگر مقابله با تجمع هیستامین در بدن است. در صورتی که فرد بیش از حد در معرض عوامل حساسیت زا است، توصیه می‌شود راهی برای کاهش آن پیدا شود. به‌علاوه اینکه کاهش سطح استرس و انجام ورزش هم می‌تواند در رسیدن به این هدف مؤثر باشد.
منبع: bbcgoodfood.com
نام نویسندهعباس رهامی
کلمه های کلیدیهیستامین، آلرژی، حساسیت، عدم تحمل هیستامین
تاریخ ثبت1399/08/20




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com