چالش گیاهخواری

علت اصلی این همه تلاش برای گیاهخواری چیزی نیست جز حفظ سلامت و البته کمک به محیط زیست. ولی آیا رژیم‌های گیاهخواری واقعاً هر دوی این اهداف را برآورده می‌سازند؟
علت اصلی این همه تلاش برای گیاهخواری چیزی نیست جز حفظ سلامت و البته کمک به محیط زیست. ولی آیا رژیم‌های گیاهخواری واقعاً هر دوی این اهداف را برآورده می‌سازند؟
هر سال با صرف هزینه و وقت زیاد برای تبلیغ و ترویج گیاهخواری در تمام جهان، درصد بیشتری  از مردم رژیم‌های غذایی مبتنی بر گوشت را کنار می‌گذارند. هم اکنون در کشوری مثل آمریکا در حدود 4 درصد از مردم به‌طور کامل به گیاهخواری روی آورنده‌اند. در حالی که باقی آن تعداد هم به نسبت مقدار مصرف گوشت خود را کاهش داده‌اند و نصفه و نیمه از اصول گیاهخواری پیروی می‌کنند. علت اصلی این همه تلاش برای گیاهخواری چیزی نیست جز حفظ سلامت و البته کمک به محیط زیست. ولی آیا رژیم‌های گیاهخواری واقعاً هر دوی این اهداف را برآورده می‌سازند؟
درست است که گیاهخواری به داشتن مزایای زیاد برای سلامت مشهور شده است و هر روز اخبار و مقالات مختلفی در مورد فواید آن منتشر می‌شود. ولی کمتر کسی به تأثیرات دیگر این تغییر روند در رژیم غذایی نگاه می‌کند. اخیراً برخی مراجع روی  وجوه احتمالی منفی رژیم‌های گیاهخواری تمرکز کرده‌اند. هم زمان با گسترش پذیرش رژیم‌های گیاهخواری، احتمال ارتباط این سبک با افزایش سکته مغزی و مواردی مثل افسردگی و ریزش مو مطرح هم شده است. پس مسئله این است که ببینیم آیا واقعاً هیچ الگویی که اثرگذاری منفی این نوع رژیم غذایی را بر سلامت انسان تائید کند وجود دارد یا خیر؟
 

گیاهخواری دقیقاً چیست؟

رژیم گیاهخواری چست؟

به‌طور کلی می‌توان گفت که گیاهخواری برای افراد سالم مشکلی ایجاد نمی‌کند. هر چند که این رژیم غذایی می‌تواند برای برخی افراد مشکل ساز باشد. مهم‌تر از آن اینکه میزان فواید گیاهخواری برای سلامت انسان به‌شدت بستگی به کیفیت و سلامت خود گیاهانی دارد که مصرف می‌شود. وقتی از گیاهخواری صحبت می‌شود، طبیعتاً منظورمان هر نوع گیاه و با هر نوع روش طبخ، نیست. مثلاً خلالی سیب زمینی را در نظر بگیرید. این غذا اگرچه به‌طور 100 درصد از مواد گیاهی درست شده است، ولی نمی‌تواند سالم در نظر گرفته شود.
رژیم گیاهخواری شامل تمام غذاها به غیر از ترکیبات گوشتی، ماهی‌ها، مرغ و پرنده‌ها و ... می‌شود. برخی از انواع رژیم‌های گیاهخواری محصولات لبنی و حیوانی مانند شیر، پنیر، تخم مرغ و ... را هم به فهرست غذاهای ممنوعه اضافه کرده‌اند. به‌طور کلی در این رژیم سعی می‌شود تمام محصولات و اقلام مربوط به حیوانات حذف شود و اگر این روش به‌عنوان یک سبک زندگی به کار گرفته شود، محصولات غذایی و غیر غذایی مانند عسل، ابریشم، پشم، چرم و ... هم از فهرست مجازها خط می‌خورند.
با این حال به نظر می‌رسد اعمال چنین محدودیت‌هایی در برخی موارد مشکلاتی هم ایجاد کند. هر چند که برای رفع این مشکلات، مکمل‌های غذایی هم در نظر گرفته شده است که می‌تواند به کمک فرد گیاهخوار بیاید.
 

مضرات احتمالی گیاهخواری

گیاهخواری در برخی موارد ممکن است باعث بروز اشکالاتی در کارکرد طبیعی بدن شود که تک‌تک آن‌ها را در ادامه بررسی خواهیم کرد.
احتمال سکته مغزی: برای بررسی این موضوع، تحقیقاتی در بریتانیا بر روی بیش از 48 هزار مرد و زن بدون داشتن سوابق بیماری قلبی یا سکته مغزی در 18 سال اخیر انجام شد. نتایج نشان داد که خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی در افراد گیاهخوار 13 درصد کمتر از دیگران بوده است. با این حال این آمار فوق‌العاده با توجه به افزایش 20 درصدی خطر سکته مغزی تا حد زیادی ارزشش را از دست می‌دهد. البته در تفسیر نتایج  این مطالعه نباید عجله کرد. اگرچه آمار و ارقام این مطالعه کاملاً واضح هستند، ولی در مورد علت و اثر و ارتباط این آمار چیزی ارائه نشده است. به‌علاوه اینکه این تحقیقات در بریتانیا انجام شده و ما می‌دانیم گیاهخوارانی که در این کشور زندگی می‌کنند به‌احتمال زیاد رژیمی متفاوت با گیاهخوارانی که مثلاً در ایران زندگی می‌کنند، دارند. آن چه با قطعیت بالاتر می‌توان نتیجه گرفت آن است که گیاهخواری بریتانیایی‌ها کمک زیادی به کاهش خطر سکته مغزی نکرده است.

سلامت مغز: یکی از چالش‌های دیگری که در مورد بحث گیاهخواری شکل گرفته است، احتمال آسیب رسیدن به‌سلامت مغز در اثر تداوم رژیم گیاهخواری است. متخصصین می‌گویند که مواد و ترکیبات مختلفی در گوشت وجود دارد که ترکیبات گیاهی نمی‌توانند در اختیار بدن قرار دهند. مثلاً اینکه رژیم‌های گیاهخواری به‌شدت از نظر میزان ترکیبی به نام کولین فقیر هستند. این در صورتی است که خوردن چند عدد تخم مرغ در هفته می‌تواند این مشکل را به‌کلی حل کند. به همین دلیل توصیه می‌شود کسانی که به رژیم‌های گیاهی روی می‌آورند، استفاده از مکمل‌های مختلف را حتماً در نظر داشته باشند. به‌خصوص زنان باردار. در مورد انتخاب این مکمل‌ها هم قطعاً باید مورد تائید بودن آن اطمینان بررسی شود.

ریزش مو گیاهخواری

ریزش مو: یکی از گزارشات اخیر در مورد عوامل ریزش مو توضیح می‌دهد که کاهش شدید پروتئین دریافتی می‌تواند به‌طور مستقیم بر افزایش ریزش مو تأثیر بگذارد. علاوه بر پروتئین، ترکیبات دیگر مثل آهن، ویتامین بی، روی و ... هم تأثیر مشابه دارند. و این‌ها تمام مواردی هستند که در غذاهای گوشتی به‌وفور پیدا می‌شوند. البته این به معنی آن نیست که این کمبودها را فقط با خوردن گوشت باید برطرف کرد. منابع مختلفی برای تأمین ترکیبات مورد نیاز وجود دارد مثل حبوبات، سبزیجات تیره رنگ و ... . در این میان به این نکته مهم هم باید توجه داشت که دریافت آهن از سبزیجات برای بدن ما دشوار است و استفاده از مکمل می‌تواند راهکاری منطقی حل مشکل باشد. اگر آزمایش‌هایتان فقر آهن و ... را نشان می‌دهند، شما هم می‌توانید همین رویکرد را در پیش بگیرید.
 
تغییر خلق: تحقیقات مربوط به تأثیر گیاهخواری بر خلق و روحیات نتایج متناقض و متفاوتی دارند. برخی از مطالعات نشان می‌دهند که حذف گوشت از مواد غذایی می‌تواند باعث بهتر شدن حال و روحیه و خلق و خو شود و برخی مطالعات دیگر خلاف این مسئله را نشان داده‌اند. در یکی از مطالعات که 400 زن تازه مادر شده تحت بررسی قرار گرفتند، مشخص شد که 80 نفر آن‌ها افسردگی پس از زایمان را تجربه کرده‌اند. همچنین مشخص شد که رژیم گیاهخواری یکی از عواملی است که ظاهراً بر افزایش این نرخ تأثیر مثبت می‌گذارد.
از طرف دیگر یکی از مطالعات انجام شده که افراد گیاه خوار و غیر گیاهخوار را مقایسه کرده مشخص می‌کند که گیاهخواران به‌طور کلی اضطراب و استرس کمتری را تجربه می‌کنند. تحقیقات مختلفی در مورد ارتباط سلامت روانی و مشکلات روحی با رژیم گیاهخواری انجام شده است که به‌طور کلی نشان می‌دهد گیاهخواران مشکلات روحی بیشتری دارند. اشاره به این نکته ضروری است که در اکثر موارد این مشکلات روحی پیش از شروع گیاهخواری در آن‌ها آغاز شده بود! در نتیجه فعلاً نمی‌توان در این مورد هیچ نتیجه مشخصی گرفت.
 

مزایای گیاهخواری چیست؟

رژیم گیاهخواری دیابت

در مورد معایب گیاهخواری فعلاً به‌طور قطعی نمی‌توان اظهار نظر کرد، هر چند که در بیشتر موارد راهکاری ساده برای مقابله با آن وجود دارد. ولی این سبک زندگی مزایای زیادی هم می‌تواند داشته باشد. مثلاً محققین دانشگاه هاروارد با بررسی بیش از 200 هزار مرد و زن و انجام مطالعات مختلف بر روی آن‌ها برای مدت بیشتر از 2 دهه توانسته‌اند برخی از مزایای کلی گیاهخواری را مشخص کنند. در این مطالعه مشخص شد کسانی که غذاهای گیاهی می‌خورند 25 درصد کمتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی هستند. همچنین مشخص شد افرادی که مصرف غذاهای گوشتی را از رژیم غذایی خود حذف می‌کنند 34 درصد کمتر در معرض ابتلا به دیابت قرار دارند.
باوجود مزایای مختلفی که برای رژیم گیاهخواری شمرده می‌شود، باید توجه داشت که این رژیم زمانی سالم و مفید است که با فرآیند صحیح و سالم آماده سازی و پخت و پز همراه باشد. در غیر این صورت ممکن است به یک همه چیز همه چیز گیاهخوار تبدیل شوید که نه از ویتامین‌ها و مزایای گوشت خواری برخوردار است و نه بهبود وضعیت سلامت که رژیم گیاهخواری پیشنهاد می‌کند را دریافت می‌کند. یعنی برای ارتقای سطح سلامت بدن در کنار افزایش مصرف غذاهای سالم، باید به‌طور هم زمان میزان مصرف غذاهای ناسالم و مضر را هم کاهش داد.

منبع: webmd
 

نام نویسندهعباس رهامی
کلمه های کلیدیگیاهخواری, سلامت,
تاریخ ثبت1398/09/19




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com