شیوه تغذیه دوستدار سلامت و محیط زیست

روش تغذیه با حفظ سلامت و حفظ محیط زیست گره خورده است. در بیشتر مواقع ما مواد غذایی را از زمان برداشت تا زمان آماده سازی دنبال می‌کنیم. در صورتی که شیوه درست آن است که فرآیند کاشت و رشد و برداشت هم به آن اضافه شود. به این صورت می‌توان یک روش تغذیه ایده آل هم برای سلامت خودمان و هم برای محیط زیست پیدا کنیم. بیشتر ما به دنبال یک راه حل ساده هستیم که هم تغذیه خودمان را به بهترین شکل داشته باشیم و هم به محیط زیستمان آسیبی نزنیم. ولی واقعیت این است که همه چیز به این سادگی نیست و بهترین روش تغذیه برای سلامت و محیط زیست مسئله کاملاً بستگی به خود شما دارد.
به‌طور مثال یکی از روش‌های رایج برای کاهش مصرف گوشت و کمک به طبیعت و محیط زیست، استفاده از پروتئین‌های گیاهی است. مثل دانه‌های سویا یا غذاهای دیگر که احتمالاً در داخل کشور ما کشت نمی‌شوند. از یک نظر این کار درست به نظر می‌رسد ولی اگر جامع‌تر نگاه کنید متوجه می‌شوید که این روش تغذیه اصلاً منطقی نیست. شما در واقع غذایی که در یک کشور دیگر تولید می‌شود را مصرف می‌کنید. یعنی این غذا برای رسیدن به محل زندگی شما کیلومترها مسافت طی می‌کند که یعنی مصرف مقدار زیادی سوخت و انتشار دی اکسید و هزاران هزار مسئله دیگر. دوباره فکر کنید. با خوردن سویا به محیط زیست کمک می‌کنید یا بیشتر به آن آسیب می‌زنید؟

 

اهمیت محل تولید غذا بر شیوه تغذیه

محل تولید مواد غذایی

همان طور که می‌بینیم، با اضافه کردن مسافت به عوامل دخیل در انتخاب نوع غذا، شرایط کمی پیچیده می‌شود! حالا باز هم دیدتان را وسیع‌تر کنید. اگر کشته شدن گاو و گوسفند و استفاده از گوشت آن‌ها را بد و برای طبیعت مضر می‌دانید، به نظرتان کشتن آن همه جانور و حیوانی که نقش اساسی در اکوسیستم دارند و سابقاً در زمین‌هایی که اکنون زمین‌های کشاورزی ما قرار دارند زندگی می‌کردند، اشکالی ندارد؟ حشرات، خزنده‌ها، پستانداران کوچک و بزرگ؟ خوب به نظر می‌رسد الگوی تعیین مرگ جانوران اطرافمان ارتباط مستقیمی با ابعاد آن‌ها دارد!
ما در مورد جانوران بزرگ‌تر حساس هستیم. جان آن‌ها را مهم می‌دانیم و سعی می‌کنیم از آن‌ها محافظت کنیم. ولی وقتی کار به جانوران کوچک‌تر می‌رسد احساس می‌کنیم که آن‌ها اهمیتی ندارند! ولی چاره چیست؟ اگر بخواهیم با این سبک پیش برویم فقط می‌توانیم روش تغذیه انسان‌های اولیه را پیش بگیریم و از گیاهان و میوه‌هایی که در اطرافمان رشد می‌کنند تغذیه کنیم. در واقع اگر بخواهیم از تمام طبیعت محافظت کنیم، تمدنی که در حال حاضر داریم به‌طور کلی باید کنار گذاشته شود.
ولی لازم نیست تا آن حد پیش برویم. هدف ما این است که بهترین روش تغذیه برای حفظ سلامت خودمان و با کمترین آسیب به محیط زیست را پیدا کنیم. و البته می‌دانیم که به هر حال حضور ما انسان‌ها به این شکل در کره زمین خواسته یا ناخواسته به طبیعت آسیب می‌زند. فقط باید تلاش کنیم این تناقض میان خود و طبیعت را به بهترین شکل مدیریت کنیم. برای شروع بد نیست غذاهایی که تصور می‌کنیم برای طبیعت مفید هستند را مجدداً بررسی کنیم و ببینیم آیا واقعاً همه چیز را در محاسبه آسیبی که به طبیعت می‌زنیم در نظر گرفته‌ایم یا خیر؟ مثل مسافت.

 

غذاهای بومی و غیربومی و شیوه تغذیه

مسافت به‌تنهایی نمی‌تواند عاملی برای تعیین بهترین روش تغذیه باشد. مثلاً شاید این سؤال مطرح شود که چرا باید یک کشور از کشور دیگر گوشت وارد کند در حالی که خودش می‌تواند این کار را انجام دهد. پاسخ این است که شرایط رشد حیواناتی مثل گاو و گوسفند در این دو کشور ممکن است متفاوت باشد. مثلاً با آن که کشور انگلیس هر سال تعداد زیادی گوسفند پرورش می‌دهد، ولی باز هم ترجیح می‌دهد بخشی از گوشت مورد استفاده را از نیوزلند تأمین کند. چرا که در نیوزلند شرایط پرورش گوسفندها بسیار بهتر از انگلیس است و گوسفندها را بدون نیاز به داروها و غذاهای خاص می‌توانند پرورش داد. و این به‌طور غیرمستقیم معنی مصرف انرژی کمتر و تولید دی اکسید کربن کمتر و آسیب کمتر به طبیعت. از طرف دیگر تجارت بین نیوزلند و انگلیس آن قدر باثبات و از نظر مصرف انرژی پر بازده است که همچنان تفاوت نحوه پرورش گوسفند در این دو کشور برجسته بماند.

 

شیوه تغذیه متعادل به کمک گیاهان

با همه این احوال، صرفاً به دلیل آسیب کمتری که گوسفندهای نیوزلند به طبیعت می‌زنند، نمی‌توان مصرف بالای گوشت را توجیه کرد. با بررسی تمام جوانب کار به هر حال مشخص می‌شود که مصرف گوشت انرژی و هزینه بیشتری نسبت به مصرف سبزیجات می‌طلبد که می‌توان آن را به شکل آسیب بیشتر به طبیعت تفسیر کرد.
پس همان طور که می‌بینیم، بهترین روش تغذیه برای سلامت و حفظ محیط زیست کاملاً بستگی به شرایط هر فرد و محل زندگی او دارد. با استفاده از فناوری‌های روز می‌توان به‌خوبی ایده آل ترین گیاهان و جانورانی که در هر منطقه می‌توان پرورش داد را مشخص کرد. بنابراین تناسب کشت با آب و هوای منطقه بیشترین تأثیر را در بازدهی بالاتر کشاورزی ما و در نتیجه آسیب کمتر به طبیعت دارد. مثلاً کاشت هندوانه در بیشتر مناطق ایران کاملاً غیرمنطقی است در حالی که هم چنان در بسیاری از مناطق کم آب هندوانه کاشت و گاهاً به کشورهای خارجی صادر می‌شود. با یک محاسبه ساده می‌توان فهمید حتی پول آب ارزشمندی  که به‌پای آن ریخته می‌شود هم باز نمی‌گردد! به این شکل است که استراتژی نامناسب بزرگ‌ترین رقیب ما برای حفظ طبیعت محسوب می‌شود.

 

شیوه تغذیه سالم همگام با طبیعت

روش تغذیه فصلی

یکی از اقدامات مؤثر در مورد حفظ محیط زیست تغییر دادن روش تغذیه هم زمان با تغییر فصول سال است. در مورد فصل تابستان وضعیت ساده‌تر است. معمولاً در تابستان میوه‌های بیشتری وجود دارد. اگر در مناطق غیر کویری زندگی می‌کنید از انواع میوه‌های رنگارنگ احاطه می‌شوید. بهترین کار آن است که از میوه‌های فصل لذت ببرید. تغذیه و رژیم غذایی را بیشتر به سمت میوه‌ها سوق دهید. هم برای سلامت مفید است و هم به طبیعت کمک می‌کنید. گوجه، خیار، سیب، هلو، آلو، شلیل، زرد آلو و ... . با میوه‌ها و سبزیجات تابستانی غذاهای خیلی متنوعی می‌توانید درست کنید. انواع سالادها و خورش‌ها و دسرها، نوشیدنی‌های مختلف و ... . اگر امکاناتش را دارید می‌توانید این میوه و سبزیجات را برای فصل زمستان هم نگه دارید.
در فصل پاییز، اوضاع کمی متفاوت است. با توجه به اقلیم گرم کشورمان، تا اواسط پاییز و گاهی حتی تا اواسط زمستان همچنان میوه‌های مختلف و سبزیجات در کشور یافت می‌شود. ولی ممکن است در زمستان در مناطق سردسیرتر خبری از میوه‌های تازه نباشد. در این صورت میوه‌هایی که به دست شما می‌رسد احتمالاً همان‌هایی است که در مناطق گرم‌تر برداشت شده است. اگرچه هنوز هم می‌توانید با این میوه‌ها و سبزیجات سر کنید، ولی استراتژی بهتر آن است که کمی سازگارتر با طبیعت رفتار کنید. در طبیعت گیاهان و درختان هنگام پاییز و زمستان مواد غذایی‌شان را در ریشه‌ها ذخیره می‌کنند تا برای زمستان آماده شوند. پس در پاییز و زمستان بهترین کار حرکت به سمت گیاهان ریشه دار است. چغندر، هویج، شلغم و ... از موارد مشهور هستند. معمولاً تا اواخر زمستان میوه‌هایی مثل نارنگی، نارنج، پرتقال و ... هم موجود هستند که بهتر است از وجودشان استفاده کنید. در این فصل به‌خصوص می‌توانید مصرف سبزیجاتی مثل کلم، اسفناج، سیب زمینی و ... که به‌راحتی یافت می‌شوند را به‌عنوان روش تغذیه مناسب انتخاب کنید.
 

حق انتخاب در فصل زمستان کسانی که در شهرهای سردسیر زندگی می‌کنند بسیار محدود می‌شود. درست است که امروزه ما با مشکل کمبود غذا مواجه نیستیم، ولی همچنان کاهش تنوع مواد غذایی به‌راحتی حس می‌شود. بی‌دلیل نیست که بیشتر مراسم‌ و جشن‌ها به‌صورت باستانی در زمستان انجام می‌شده است. با این حال به دلیل تنوع فصلی در کشورمان و مسیرهای دسترسی گسترده، عملاً در زمستان با مشکل خاصی رو به رو نمی‌شوید. اگر از فصل تابستان میوه و سبزیجات نگه داشته باشید (فریز کردن) شرایط به‌مراتب بهتر خواهد بود. به‌علاوه همیشه در ذهن داشته باشید که هر چقدر بتوانید از محصولات منطقه و محیط زندگی خودتان استفاده کنید هم به طبیعت و هم به جیب خودتان بیشتر کمک کرده‌اید، چرا که فاصله کمتر و دلال‌های کمتری میان شما و کشاورز یا باغ دار قرار خواهند گرفت.
نیمه اول فصل بهار که به دنبال فصل زمستان می‌آید، معمولاً از نظر تنوع مواد غذایی تفاوت خاصی با آن ندارد. تنوع غذایی هم چنان در بیشتر موارد سردسیر محدود است. هر چند که مناطق گرم‌تر احتمالاً از اواخر زمستان شروع به کاشت یا برداشت می‌کنند و از این جهت تنوع غذایی در فصل بهار به نسبت زمستان بهتر است. در نیمه دوم بهار چنین مسئله‌ای دیگر دیده نمی‌شود چرا که میوه‌های تابستان و بهاری کم و بیش به همه جا رسیده‌اند.
مسئله اساسی در کاهش آسیب به طبیعت تصحیح روش تغذیه است. اگر بتوانید کمی در انتخاب غذاها بیشتر انعطاف به خرج دهید و به محل زندگی‌تان توجه کنید، در عین حال که تغذیه سالمتان حفظ می‌شود، به محیط زیست هم کمک کرده‌اید. کافی است همگام با طبیعت در فصول مختلف غذاهای متفاوت بخورید.

منبع: theconversation
نام نویسندهعباس رهامی
کلمه های کلیدیمحیط زیست, تغذیه سالم, رژیم غذایی. روز جهانی غذا. world food day
تاریخ ثبت1398/07/15




نام و نام خانوادگی:  
پست الکترونیک:  
متن پیام:  
 بازسازی
کد امنیتی :  

عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن کوچه دوم شرقی پلاک 2 طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (+9821)
تلفن تماس 2 : 88037834 (+9821)
پست الکترونیک : behsite@gmail.com