تغذیه ی مناسب برای معلولین ذهنی
  معلولان ذهنی به علت مشکلات غذا خوردن و تداخل غذا و دارو و همچنین تغییرات در الگوی رشد و یا وجود اختلالات متابولیکی در معرض کمبودهای تغذیه ای قرار دارند و مددکاران اجتماعی و مراقبان معلولان ذهنی بایستی برای کسب اطلاعات تغذیه ای و انتخاب غذای مناسب در این باره آموزش لازم را ببینند. زیرا برنامه ریزی صحیح تغذیه ای می تواند تاثیر مثبتی روی سلامت جامعه معلول ذهنی داشته باشد.

منظور از معلول ذهنی چیست

معلولیت ذهنی چه به صورت حاد و چه به صورت مزمن باید دارای نشانههای زیر باشد:

1- اختلال مغزی یا فیزیکی یا ترکیبی از اختلال مغزی و فیزیکی 2- تا پیش از سن 22 سالگی این اختلال بروز کند 3- تا آخر عمر اختلال ادامه یابد.

زیرگروههای معلولیتهای ذهنی: 1- عقب ماندگی ذهنی: عقب ماندگی ذهنی به دلایل متعدد از جمله وجود بیماری و یا اختلالات هورمونی و یا آنزیمی به طور مادرزادی بروز کند. 2- خیال پرستی: بی توجهی به عالم مادی را گویند. این بیماری خاص بچههاست که به صورت گوشه گیری و انزواطلبی بروز می کند و نوعی بیماری شدید ذهنی است. 3- فلج مغزی: مانند اختلال در گفتار که با اختلالات حسی و عقب ماندگی ذهنی و حالات گوناگون تشنج بروز می کند 4- صرع: تحریک شدید سلولهای عصبی مغز است که به حمله ناگهانی و غش منجر می شود. 5- اختلالات عصبی که حواس و هوش فرد مختل می شود.

مشکلات تغذیه ای در معلولان ذهنی:

1- کاهش آب بدن: کاهش احساس عطش و ناتوانی در مکیدن و جذب آب 2- اختلال در رشد 3- یبوست به دلیل اختلال در خوردن و کاهش مصرف آب و مواد فیبری. 4- کاهش اشتها به دلیل تداخل غذا و دارو که می تواند درنهایت به کم خوری و سرانجام سوءتغذیه منجر شود. 5- آنمی یا کم خونی: زیرا اغلب از غذاهای نرم و یا عصاره استفاده می شود و میزان بالای مصرف شیر که از نظر آهن منبع فقیری است می تواند به کم خونی منجر شود. 6- آلرژیهای غذایی 7- نبود تحملهای غذایی 8- خرابی دندان و ناتوانی در عمل جویدن و بلع و کنترل زبان 9- کاهش حس چشایی به دلیل کاهش بزاق 10- کاهش احساس عطش و تمایل نداشتن به مصرف آب 11- اختلال در خوردن مانند اشکال در بلع که خطر آسپیراسیون (یا ورود غذا به مجرای ریوی) را دارد. 12- تداخلات غذا و دارو. داروهای ضد تشنج سبب اختلال در جذب اسید فولیک، ویتامین 6B، 12B، C، D و همچنین عناصر کلسیم، منیزیم، روی، فسفر می شود که در نهایت روی سلامت استخوان و دندان اثر منفی می گذارد.

ارزیابی وضعیت تغذیه ای: برآورد وضعیت تغذیه در معلولان ذهنی کار بسیار مشکلی است و تاکنون برنامه مشخصی در این زمینه در دسترس نبوده است ولیکن درباره نیاز کالری در بیماران مبتلا به نشانگان داون که یک نقش ژنتیکی است و 47 کروموزومی هستند، در اثر افزایش ژنها عقب ماندگی ذهنی در درجات گوناگون بارز می شود. قامت کوچک و ویژگی سیمای صورت از خصوصیات و علایم مشخص ظاهری این بیماری است و نیاز کالری آنها در سنین 5 تا 11 سالگی براساس شدت و ضعف معلولیت ذهنی بر طبق جدولهای طراحی شده محاسبه می شود.

توصیه های تغذیه ای برای بهبود نیازهای معلولان ذهنی:

1- اغلب معلولان ذهنی به دلیل اختلال در اعمال عصبی، عضلانی مانند ناتوانی در جویدن، مکیدن و بلعیدن و یا انسداد در ناحیه خاص و یا در اثر عوامل فیزیولوژیک مشکلاتی در غذا خوردن دارند. برای تحریک ترشح بزاق و بلع آسان استفاده از غذاهای سرد و شیرین در معلولان توصیه می شود.

2- باید به بهداشت دهان و دندان این کودکان توجه کافی شود زیرا فساد دندانی و پیوره یا سایر مشکلات دهانی اگر درمان نشود می تواند سبب محدود شدن تکامل کودک شود.

3- مشکلات رشد و اختلالات وزن: اختلال در رشد، کاهش وزن و یا چاقی مشکل معلول در میان عقب ماندگی ذهنی می باشد و نیاز به توصیههای تغذیه ای دارند و عوامل تغذیه ای که روی رشد و وزن این افراد تاثیر می گذارند عبارتند از:

الف) نبود کفایت تغذیه ای به علت مشکلات غذا خوردن ب) وجود بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی مادرزادی که سبب افزایش نیاز تغذیه ای می شود. ج) وجود بیماریهای متابولیکی مانند فنیل کتونوریا، بیماری سلیاک و گالاکتوزمیا.

4- در این افراد به منظور کنترل تشنج و یا مشکلات رفتاری و بهبود عفونت از درمانهای طولانی مدت دارویی استفاده می شود که بر وضعیت تغذیه ای اثر سوء دارد. به طور مثال، داروهای محرک سیستم عصبی سبب کاهش اشتها و به دنبال آن کاهش رشد می شود یا داروهای ضد افسردگی سبب افزایش اشتها و به دنبال آن افزایش وزن می شود. استفاه از ملینها در درمان یبوست روی جذب مواد غذایی اثر سو می گذارد.

نیازهای تغذیه ای (انرژی) در معلولان ذهنی: کودکان مبتلا به عقب ماندگی ذهنی دارای نیازهای انرژی متفاوتی هستند به عنوان مثال، کودکان مبتلا به نشانگان داون و فلج مغزی چون فعالیت بدنی اندکی دارند، نیاز به انرژی این افراد کاهش می یابد و به طور معمول افراد دچار چاقی می شوند. از طرف دیگر، بچههای بیش فعال و بچههای دچار فلج مغزی که مبتلا به بی قراری هستند، دچار افزایش نیاز به انرژی می شوند و اگر محاسبه کالری مورد نیاز این افراد به طور صحیح انجام نگیرد، به لاغری این کودکان منجر می شود. در این افراد باید مراحل بلوغ سنی را نیز باید در نظر گرفت چرا که ممکن است بلوغ زودرس یا دیررس داشته باشند.

برای بچه هایی که محدود به تخت نیستند          5 تا 12 سال نیاز انرژی Kcal/cm9/13

برای بچه هایی که محدود به تخت هستند          5 تا 12 سال نیاز انرژی kcal/cm1/11

نام نویسندهسیما صالح
کلمه های کلیدیمعلول ذهنی رژیم غذایی تغذیه مناسب
تاریخ ثبت1396/09/10


عضویت در خبرنامه

جهت عضویت در خبر نامه ایمیل خود را در قسمت روبرو وارد کنید
شما بعد از عضویت در خبرنامه در هر زمان می توانید با وارد کردن ایمیل خود عضویتتان را لغو کنید
لینک های مفید خدمات الکترونیکی شبکه های اجتماعی تماس با ما
تهران خیابان سئول شمالی شهرک سئول خیابان نسترن خیابان دوم شرقی پلاک ۲ طبقه اول
تلفن تماس 1 : 88037734 (021)
تلفن تماس 2 : 88037834 (021)
پست الکترونیک : info@behsite.ir